بانگخبر،
روابط عمومی و امور بینالملل سازمان بهزیستی کشور، همایش بین المللی مددکاری اجتماعی در شهر دوشنبه تاجیکستان برگزار شد. این همایش با محوریت “تقویت مددکاری اجتماعی در منطقه؛ اولویتهای و چالشهای مشترک و راهحلهای منطقهای”، طی دو روز “۸ و ۹ مردادماه” با حضور نمایندگان کشورهای ایران، تاجیکستان، ازبکستان، قرقیزستان، ترکمنستان، قزاقستان، روسیه و ژاپن در حال برگزاری است.
سید جواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور در پنل علمی این همایش با موضوع “تقویت کار اجتماعی در تاجیکستان و سایر کشورها؛ اولویتهای مشترک، چالشها و راههای توسعه آینده”، اظهار کرد: امروز در ادبیات جهانی توسعه، نظامهای حمایت اجتماعی دیگر صرفاً سازوکارهایی برای جبران فقر نیستند بلکه به عنوان یکی از ارکان اصلی توسعه انسانی، عدالت اجتماعی، انسجام اجتماعی و افزایش تابآوری جوامع شناخته میشوند.
وی افزود: کشورهایی که از شبکههای منسجم حمایت اجتماعی، خدمات حرفهای مددکاری، برنامههای توانبخشی، مداخلات اجتماعمحور و نظامهای پاسخگوی حمایتی برخوردارند در مواجهه با فقر، نابرابری، معلولیت، خشونت و سایر آسیبهای اجتماعی ظرفیت بیشتری برای حفظ ثبات اجتماعی و دستیابی به توسعه پایدار دارند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به اشتراکات ایران و تاجیکستان در حوزه رفاه اجتماعی گفت: توانمندسازی پایدار گروههای آسیبپذیر، بازتوانی و ادغام اجتماعی، توسعه سرمایه انسانی متخصص و گسترش توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR) از مهمترین اولویتهای مشترک دو کشور است و میتواند زمینه همکاریهای عمیقتر را فراهم کند.
وی تصریح کرد: در رویکردهای نوین، توانمندسازی تنها به پرداخت کمکهای مقطعی محدود نمیشود بلکه فرایندی چندبعدی است که باید همزمان ابعاد اقتصادی، آموزشی، اجتماعی، روانی و حقوقی زندگی افراد را پوشش دهد.
حسینی با اشاره به تجربههای سازمان بهزیستی در این زمینه گفت: اجرای برنامههایی مانند باشگاههای توانمندسازی، استعدادیابی نوجوانان، صندوقهای خرد و گروههای همیار زنان سرپرست خانوار، مسیر استقلال اقتصادی و اشتغال پایدار جامعه هدف را هموار کرده است.
وی همچنین بر نقش کلیدی مددکاری اجتماعی در بازتوانی افراد آسیبدیده تأکید کرد و افزود: مددکاران اجتماعی علاوه بر ارزیابی نیازها در طراحی مسیر بازتوانی، هماهنگی بینبخشی، پیگیری مستمر وضعیت افراد و تسهیل بازگشت آنان به جامعه نقش اساسی دارند.
همکاری برای تربیت سرمایه انسانی متخصص
رئیس سازمان بهزیستی کشور توسعه سرمایه انسانی متخصص را یکی دیگر از محورهای همکاری میان ایران و تاجیکستان دانست و اظهار کرد: کیفیت خدمات اجتماعی بیش از هر چیز به کیفیت نیروی انسانی، آموزشهای تخصصی، استانداردهای حرفهای و نظام ارتقای شایستگی وابسته است.
وی با اشاره به رویکرد توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR) گفت: این رویکرد یکی از روشنترین نقاط اشتراک دو کشور است و میتواند زمینه مناسبی برای تبادل تجربه، انتقال دانش و توسعه همکاریهای مشترک در حوزه معلولیت فراهم کند.
حسینی در ادامه به مهمترین چالشهای نظامهای رفاهی اشاره کرد و گفت: کمبود نیروی انسانی آموزشدیده، فرسودگی شغلی، ضعف نظام ارجاع، ناکافی بودن همکاریهای بینبخشی، نابرابری در دسترسی مناطق محروم به خدمات اجتماعی و نادیده ماندن برخی گروههای بسیار آسیبپذیر از مهمترین چالشهای مشترک در این حوزه است.
وی تأکید کرد: حرکت به سمت خدمات یکپارچه اجتماعی، تقویت نظام ارجاع، مدیریت مورد و افزایش هماهنگی میان دستگاههای مختلف از الزامات ارتقای کارآمدی نظامهای حمایتی است.
رئیس سازمان بهزیستی کشور توسعه آموزشهای مشترک، انتقال دانش تخصصی، تقویت جایگاه حرفهای مددکاری اجتماعی، توسعه خدمات تخصصی برای گروههای آسیبپذیر، گسترش دیپلماسی اجتماعی و بهرهگیری از حکمرانی مشارکتی را از مهمترین محورهای همکاری آینده میان ایران و تاجیکستان برشمرد.
محله کانون تولید راهحل اجتماعی در طرح سلام
حسینی با معرفی تجربه طرح سلام در سازمان بهزیستی گفت: این طرح بر پایه توسعه اجتماعمحور مبتنی بر داراییهای محلی طراحی شده و در آن محله صرفاً محل دریافت خدمت نیست بلکه به کانون تولید راهحلهای اجتماعی تبدیل میشود.
وی افزود: در این رویکرد، بانک دارایی محله تنها شامل منابع مالی و فیزیکی نیست بلکه سرمایه انسانی، مهارت، تجربه، اعتماد اجتماعی، شبکههای ارتباطی، ظرفیتهای فرهنگی، آموزشی و نهادهای محلی نیز به عنوان داراییهای ارزشمند هر محله شناخته میشوند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور نقش تسهیلگران محلی را در این طرح بسیار مهم دانست و گفت: تسهیلگران با شبکهسازی، جلب مشارکت مردمی، مستندسازی تجربهها و فعالسازی ظرفیتهای محلی، زمینه حل مسائل اجتماعی را با اتکا به سرمایههای درون محله فراهم میکنند.
وی همچنین بر ضرورت طراحی برنامههای مشترک مبتنی بر شواهد و ارزیابیپذیر تأکید کرد و افزود: هر برنامه مشترکی باید دارای شاخصهای روشن، نظام دادهای مناسب، سازوکار ارزیابی و اهداف قابل سنجش باشد تا امکان اصلاح و توسعه مستمر آن فراهم شود.
حسینی با تأکید بر اینکه همکاریهای ایران و تاجیکستان باید از سطح گفتوگو فراتر رفته و به برنامههای اجرایی مشترک تبدیل شود، گفت: همکاری در حوزه آموزش تخصصی، استانداردهای حرفهای، نظام ارجاع، حمایت از گروههای آسیبپذیر، اجرای پروژههای مشترک و ارزیابی مستمر نتایج میتواند الگویی موفق برای همکاریهای رفاهی و اجتماعی در منطقه باشد.
وی خاطرنشان کرد: رفاه اجتماعی هزینه نیست بلکه سرمایهگذاری برای آینده و معمار توسعه پایدار جوامع است و با تکیه بر علم، اخلاق حرفهای و همکاریهای منطقهای میتوان آیندهای توانمندتر و عادلانهتر برای ملتها رقم زد.
حل ریشهای مسائل با مشارکت مردم
رئیس سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر اینکه حل ریشهای مسائل اجتماعی بدون مشارکت مردم امکانپذیر نیست، گفت: حل پایدار آسیبها و مسائل اجتماعی بدون مشارکت محلات، خانوادهها و رهبران محلی ممکن نخواهد بود و آینده کار اجتماعی نیز در گرو عبور از الگوی دولت تنها به سمت حکمرانی مشارکتی اجتماعی است.
وی افزود: در این الگو دولت نقش راهبر، تسهیلگر و پشتیبان را بر عهده دارد، جامعه محلی به عنوان شریک و همکار در فرآیند حل مسائل ایفای نقش میکند و نهادهای مدنی و تخصصی نیز حلقه واسط میان سیاستگذاری و اجرا هستند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور تصریح کرد: این رویکرد علاوه بر افزایش اثربخشی خدمات اجتماعی، احساس تعلق، مسئولیتپذیری و مشارکت اجتماعی را تقویت میکند و زمینه پایداری مداخلات اجتماعی را نیز فراهم میسازد.
حسینی با اشاره به اشتراکات ایران و تاجیکستان در حوزه رفاه و کار اجتماعی اظهار کرد: از این منظر، میان ایران و تاجیکستان زبان مشترک حرفهای و انسانی وجود دارد. توجه به کرامت انسانی، اهمیت خانواده و جامعه، ضرورت حمایت از گروههای آسیبپذیر و باور به اینکه توسعه اجتماعی بدون مشارکت مردم محقق نمیشود، از مهمترین اشتراکاتی است که میتواند مبنای همکاریهای علمی، آموزشی، اجرایی و سیاستی میان دو کشور و دیگر کشورهای منطقه قرار گیرد.
وی با تشریح محورهای پیشنهادی برای توسعه این همکاریها گفت: برای تقویت همکاریهای مشترک، شش محور راهبردی پیشنهاد میشود که شامل نهادینهسازی آموزشهای مشترک و انتقال دانش تخصصی، تقویت نظام ارجاع و توسعه سازوکارهای مدیریت مورد، ارتقای جایگاه حرفهای مددکاران اجتماعی در ساختار حکمرانی رفاه، توسعه خدمات تخصصی برای گروههای خاص و در معرض جابهجایی، بهرهگیری از دیپلماسی اجتماعی به عنوان بستری برای تبادل دانش، تجربه و نوآوری و توسعه رویکرد اجتماعمحور و حکمرانی مشارکتی است.
حسینی تأکید کرد: توسعه این همکاریها میتواند زمینه ارتقای کیفیت خدمات اجتماعی، افزایش اثربخشی نظامهای رفاهی و شکلگیری الگوهای مشترک منطقهای در حوزه رفاه اجتماعی و کار اجتماعی را فراهم کند.
