بانگ خبر، به نقل از وبدا، لیلا رازقیان، روانپزشک و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با اشاره به اینکه سرطان پستان یکی از شایعترین سرطانها در زنان است، گفت: با وجود پیشرفتهای چشمگیر در روشهای تشخیص و درمان، بسیاری از بیماران همچنان در مراحل پیشرفته بیماری به مراکز درمانی مراجعه میکنند؛ در حالی که تشخیص زودهنگام میتواند شانس درمان موفق، افزایش طول عمر و حفظ کیفیت زندگی را بهطور قابل توجهی افزایش دهد.
وی اظهار کرد: علاوه بر عواملی مانند دسترسی به خدمات درمانی و شرایط اقتصادی، شواهد علمی نشان میدهد که عوامل روانشناختی و اجتماعی نیز نقش مهمی در تأخیر مراجعه برای ارزیابی علائم یا انجام غربالگری دارند که در این میان، «انگ اجتماعی سرطان» و «ترس از تشخیص» از مهمترین موانع به شمار میروند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با بیان اینکه انگ اجتماعی مجموعهای از باورها و نگرشهای منفی نسبت به بیماری سرطان است، افزود: در برخی جوامع، سرطان همچنان با مفاهیمی مانند درمانناپذیر بودن، ناتوانی دائمی یا مرگ حتمی گره خورده و همین موضوع موجب احساس شرم، ترس از قضاوت دیگران و در نهایت، تأخیر در مراجعه به پزشک میشود.
رازقیان ادامه داد: در سرطان پستان، نگرانی از تغییرات ظاهری بدن، کاهش احساس زنانگی، تأثیر بیماری بر روابط خانوادگی و زناشویی و واکنش اطرافیان، میتواند این انگ اجتماعی را تشدید کند و حتی برخی افراد را از پیگیری علائم هشداردهنده بازدارد.
وی همچنین ترس از تشخیص سرطان را واکنشی طبیعی دانست و گفت: این نگرانی زمانی به یک مانع جدی تبدیل میشود که فرد برای کاهش اضطراب، از مراجعه به پزشک یا انجام آزمایشهای تشخیصی اجتناب کند؛ رفتاری که در روانپزشکی با عنوان «اجتناب ناشی از اضطراب» شناخته میشود و میتواند فرصت طلایی تشخیص زودهنگام را از بین ببرد. این روانپزشک تأکید کرد: امروزه بسیاری از موارد سرطان پستان، در صورت تشخیص در مراحل اولیه، با موفقیت درمان میشوند و بیماران پس از پایان درمان میتوانند زندگی فعال و طبیعی خود را ادامه دهند؛ بنابراین آگاهی از وضعیت سلامت، نخستین گام برای انتخاب بهترین مسیر درمان است.
وی با اشاره به یافتههای پژوهشهای حوزه روانانکولوژی افزود: کاهش انگ اجتماعی، افزایش سواد سلامت، حمایت خانواده، برخورد همدلانه کادر درمان و ارائه اطلاعات علمی و صحیح، نقش مهمی در افزایش مشارکت افراد در برنامههای غربالگری، مراجعه سریعتر پس از مشاهده علائم و پایبندی به درمان دارد.
رازقیان در پایان خاطرنشان کرد: برنامههای پیشگیری از سرطان باید در کنار آموزش علائم و روشهای غربالگری، به ابعاد روانشناختی و اجتماعی بیماری نیز توجه داشته باشند. ترویج فرهنگ گفتوگوی آگاهانه درباره سرطان، اصلاح باورهای نادرست و حمایت از بیماران، از مهمترین گامها در کاهش بار این بیماری و ارتقای سلامت جامعه است.
