بانگ خبر، به نقل از روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان بهزیستی کشور، مراسم رونمایی از طرح سنجش ملی سلامت روان امروز با حضور احمد میدری وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، علی ربیعی دستیار رئیس جمهور در امور اجتماعی، حمید پورشریفی رئیس انجمن روانشناسی کشور و علیرضا آقا یوسفی رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور برگزار شد.

فاز نخست این طرح قرار است از اول تا ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ اجرایی شود.

سید جواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی در این مراسم از آغاز اجرای طرح ملی سنجش سلامت روان خبر داد و گفت: در روزهای اخیر تمرکز بر ترومای پس از جنگ به یکی از اولویت‌های اصلی سازمان‌ها و نهادهای مختلف کشور تبدیل شده است. جنگ با وجود همه تلخی‌ها و تاریکی‌هایی که به همراه داشت، فرصت‌هایی نیز ایجاد کرد و موجب شد دستگاه‌های مختلف با هم‌افزایی و همکاری گسترده وارد میدان شوند و مدیریت مناسبی بر شرایط حاکم شود.

وی افزود: امروز شاهد وضعیتی کم‌نظیر هستیم به‌گونه‌ای که بسیاری از قواعد شناخته‌شده جامعه‌شناسی جنگ‌ها در مورد ایران به‌صورت معکوس عمل کرده است. در واقع مردم ایران در برابر قدرتمندترین قدرت‌های جهان، عظمت و انسجامی تاریخی خلق کردند و اکنون در دوره پساجنگ وظیفه همه دستگاه‌ها این است که مسئولیت خود را در قبال مردم به بهترین شکل ممکن انجام دهند.

حسینی با اشاره به آغاز رسمی طرح ملی سنجش سلامت روان اظهار کرد: جنگ عمیق‌ترین بحرانی است که جامعه بشری را درگیر می‌کند و شدیدترین اثرات خود را بر ابعاد روانی انسان‌ها بر جای می‌گذارد. پیامدهای روان‌شناختی و اجتماعی جنگ معمولاً در دوره پساجنگ با گستردگی و عمق بیشتری آشکار می‌شوند و اگر مداخلات حرفه‌ای و به‌موقع انجام نشود این آثار می‌توانند به اختلالات مزمن تبدیل شوند در ساختار شخصیتی افراد نفوذ کنند، روند بهبود را دشوارتر سازند و هزینه‌های درمانی و اجتماعی را افزایش دهند.

وی تأکید کرد: سازمان‌های مسئول باید در نخستین هفته‌ها و به‌ویژه در ماه نخست پس از جنگ وارد عمل شوند چون این دوره بهترین زمان برای کاهش آثار تروما و جلوگیری از مزمن شدن آسیب‌های روانی است. هدف ما در این طرح، غربالگری، شناسایی و ارائه خدمات سریع و هدفمند به افراد در معرض آسیب است تا بتوانیم از بروز و تشدید مشکلات روانی و اجتماعی در سطح فردی، خانوادگی و اجتماعی پیشگیری کنیم.

نتایج دو پیمایش ملی درباره آثار روانی جنگ

حسینی با اشاره به دو پیمایش ملی انجام‌شده در دوران پساجنگ گفت: در کنار تمام دشواری‌ها دو مطالعه ملی با هدف بررسی آثار روانی و اجتماعی جنگ بر گروه‌های مختلف جامعه اجرا شد.

وی درباره نخستین پیمایش که در حوزه سالمندان انجام شد، گفت: در این مطالعه، ۲ هزار و ۵۰۰ سالمند مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد مهم‌ترین پیامدهای جنگ برای سالمندان، استرس، اضطراب، ترس، نگرانی، دلهره و افسردگی بوده است به‌گونه‌ای که این مشکلات حتی دو برابر بیش از مسائل اقتصادی برای آنان اهمیت داشته است. ۷۰ درصد سالمندان اعلام کردند اضطراب ناشی از جنگ بر آنان تأثیر گذاشته و شدت یافته است، ۴۸ درصد کاهش کیفیت خواب را تجربه کرده‌اند و ۷۸ درصد نیز از کاهش احساس امنیت در محل زندگی خود خبر داده‌اند.

حسینی افزود: بررسی‌ها نشان داد اضطراب در دهک‌های سوم تا هفتم بیشتر بوده و احساس ناامنی و افت کیفیت خواب در دهک‌های اول تا سوم نمود بیشتری داشته است همچنین زنان سالمند تنها بیشترین آسیب‌پذیری را در این حوزه داشته‌اند.

رئیس سازمان بهزیستی کشور درباره دومین پیمایش ملی گفت: این مطالعه بر جامعه هدف سازمان بهزیستی شامل افراد دارای معلولیت، زنان سرپرست خانوار، کودکان تحت حمایت و افراد دارای اعتیاد انجام شد. نتایج نشان داد حدود ۷۰ درصد این افراد با افزایش اضطراب مواجه بوده‌اند که بیشترین میزان آن در میان زنان سرپرست خانوار مشاهده شد همچنین حدود ۵۰ درصد جامعه هدف کاهش احساس امنیت را گزارش کردند این یافته‌ها نشان می‌دهد غربالگری و مداخله به‌هنگام در حوزه سلامت روان و اجتماعی پس از جنگ یک ضرورت انکارناپذیر است.

از دست ندید