بانگ خبر، امروز چهاردهم بهمن «سلام محله» به نقطه اوج خود میرسد؛ طرحی که دیگر یک ایده، طرح یا یک سیاست اجتماعی نیست.
بلکه امروز «سلام محله» به یک حرکت زنده مردمی تبدیل میشود. حرکتی که امروز در دو هزار و هفتصد محله کشور ریشه میدواند و بیش از ۵۵هزار داوطلب را که همچنان به شکل تصاعدی در حال افزایش است با جان و دل، پای کار خود حاضر نموده است؛ داوطلبانی که نه برای مزد و عنوان، بلکه از سر مسئولیت اجتماعی و عشق به محله، قدم پیش گذاشتهاند.
انشاءالله از امروز این موج انسانی بزرگتر میشود؛ با حضور داوطلبانی که بصورت حضوری در محلهها ثبتنام میکنند و به این جریان محله محور آگاهیبخش و توانمندساز میپیوندند.
ما در طرح پویش «سلام محله» شرکت میکنیم چون باور داریم توسعه اجتماعی از دل محله آغاز میشود.
امروز، بیش از هر زمان دیگر، تجربههای جهانی و داخلی نشان میدهد که هیچ سیاست اجتماعی پایداری بدون اتکا به مردم، بدون مشارکت داوطلبانه و بدون شبکههای اجتماعی ریشهدار محلی به نتیجه نمیرسد.
«سلام محله» پاسخی بومی، انسانی و عملی به همین ضرورت تاریخی است.
ما در «سلام محله» حضور پیدا میکنیم تا پیش از هر چیز، محله را بشناسیم؛ نه فقط بعنوان یک محدوده جغرافیایی، بلکه به مثابه یک زیست بوم اجتماعی زنده با خاطره، هویت، ظرفیت و امید.
در این مسیر، داراییهای محله در پنج حوزهی مالی، مادی، انسانی، فرهنگی و اجتماعی شناسایی میشوند و با شکلگیری بانک اطلاعات محله، این سرمایهها برای خودِ محله و آینده آن به کار گرفته میشوند.
این همان نگاه «داراییمحور» است که در نظریههای نوین توسعه محلی و تجربههای موفق جهانی، بارها کارآمدی خود را نشان داده است.
اما «سلام محله» فقط یک پروژه شناسایی ظرفیت نیست؛ ما در این پویش شرکت میکنیم تا پرونده سلامت اجتماعی محله را ترسیم کنیم؛ تا به یک تصویر واقعی، صادقانه و قابل اتکا از وضعیت محله برسیم.
بنا بر پژوهشهای سازمان جهانی بهداشت،سلامت اجتماعی یکی از مهمترین پایههای رفاه، تابآوری و انسجام اجتماعی است. بدون شناخت دقیق این بعد مهم سلامت در سطح محله، هر مداخلهای حتی خیر خواهانه به اقدامی پراکنده و کم اثر تبدیل میشود.
ما داوطلب «سلام محله» میشویم چون میخواهیم شبکه سازی کنیم؛ شبکهای از مردم، نهادهای محلی، گروههای داوطلب، تشکلهای مردمی و دستگاههای خدمترسان. از دل این شبکهها، سرمایه اجتماعی زاده میشود؛
سرمایهای که اعتماد را افزایش میدهد، ارتباطها را عمیقتر میکند، شفافیت را بالا میبرد و کنشهای محلی را مؤثر تر میسازد.
“رابرت پاتنام”، جامعهشناس برجسته، سرمایه اجتماعی را زیربنای توسعه پایدار و حکمرانی کارآمد میداند و این سرمایه، جز با مشارکت فعال مردم در محله شکل نمیگیرد.
یکی از دلایل مهم حضور ما در این پویش؛ عبور آگاهانه از نگاه عرضهمحور به سمت رویکرد تقاضامحور است.
ما میخواهیم نیازهای واقعی مردم را از زبان خودشان بشنویم، آنها را اولویتبندی کنیم و خدمات اجتماعی را نه بر اساس حدس، بلکه بر پایه واقعیتهای زیسته محله ارائه دهیم. این همان رویکردی است که در سیاستهای رفاهی کشورهای موفق، شرط اثربخشی خدمات عمومی شناخته میشود.
در «سلام محله»، داوطلب بودن فقط یک ثبتنام ساده نیست؛ یک کنش محله گراست.
داوطلب، یاد میگیرد، یاد میدهد، گوش میدهد، پیوند میسازد و امید تزریق میکند.
او حلقه اتصال مردم و خدمات، مردم به مردم، و محله و آینده است. به همین دلیل است که امروز، علاوه بر ثبتنام مجازی به شکل حضوری داوطلبان جدید در محلهها، این جریان انسانی جان تازهای میگیرد.
ما در این طرح شرکت میکنیم، چون محله را واحد اصلی تابآوری در برابر بحرانها میدانیم؛ چه بحرانهای طبیعی و چه اجتماعی. تجربههای بینالمللی نشان دادهاند محلاتی با شبکههای داوطلبی فعال و شناخت متقابل، کمهزینهتر و انسانیتر از بحرانها عبور میکنند. در چنین شرایطی، اتکا به محله نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت است.
در«سلام محله»، احیای محله در کنار خانواده و مدرسه دنبال میشود؛ سه ضلعیِ بنیادین اجتماعی شدن و پیشگیری. مدرسه بهعنوان کانون فعالیت محله، خانواده بهعنوان هسته حمایت و محله بهعنوان بستر تعامل و یادگیری اجتماعی، الگویی کارآمد برای توسعه انسانی میسازند.
ما داوطلب این پویش میشویم تا خدمات عمومی و دولتی را دسترسپذیر، فراگیر و انسانیتر کنیم؛ تا فاصله مردم و سازمان های خدمترسانی کمتر شود و منطق «دولت محلیشده» در عمل معنا پیدا کند.
در «سلام محله»، با سازماندهی گروههای داوطلبی سیزدهگانه و طراحی بانک زمان، مشارکت شهروندان شکلی متقابل، پایدار و امیدبخش مییابد؛ مشارکتی که در آن هرکس میتواند توان، وقت و تجربه خود را به خدمت محله بیاورد.
در نهایت، ما در طرح «سلام محله» شرکت میکنیم تا مردم، سازمانهای اجتماع محور، شبکههای خودیار، داوطلبان و نهادهای حاکمیتی را در یک چارچوب هماهنگ و اثربخش کنار هم بنشانیم؛ تا با رویکرد توانمندسازی، تلفیق اجتماعی و پیشگیری و با توجه ویژه به سالمندان، افراد دارای معلولیت، کودکان، نوجوانان و جوانان محله ای شاداب شکل دهیم.
چشم انداز «سلام محله»، شکلگیری محلهای برخوردار، توانمند، تابآور و مبتنی بر رفاه است؛ محلهای که در آن مردم، نه دریافت کننده منفعل خدمات، بلکه بازیگران اصلی توسعه اجتماعیاند.
به همین دلیل است که شرکت در «سلام محله» یک اقدام نمادین نیست؛ بلکه یک سرمایهگذاری اجتماعی برای امروز و فردای محلات و ایران عزیز است.
