بانگ خبر، به نقل از وبدا، صفی خانی فوقتخصص روماتولوژی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی و رئیس بیمارستان امام حسن (ع) بجنورد با بیان اینکه بیماریهای خودایمنی مجموعهای از اختلالات هستند که در ارگانهای مختلف بدن بروز میکنند، اظهار کرد: سیستم ایمنی بهطور طبیعی برای مقابله با عوامل بیرونی طراحی شده، اما اگر تنظیم آن بههم بخورد ممکن است علیه بدن خود فرد فعال شود و به بافتها آسیب بزند.
وی افزود: این آسیب میتواند در بخشهای مختلف بدن رخ دهد؛ از جمله تیروئید یا مفاصل بسیاری از بیماریهای روماتیسمی مانند لوپوس و شوگرن میتوانند بر پایه خودایمنی ایجاد شوند و اگر همین فرآیند در سیستم عصبی مرکزی اتفاق بیفتد، مجموعه علائمی شکل میگیرد که میتواند به اماس منجر شود.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با تأکید بر اینکه اماس از نظر ماهیت، یک بیماری خودایمنی است، گفت: وجه اشتراکهای زیادی بین اماس و برخی بیماریهای خودایمنیِ روماتیسمی وجود دارد و همین موضوع باعث میشود بعضی علائم مشابه دیده شود و افتراق بالینی اهمیت پیدا کند.
صفیخانی درباره راههای تشخیص و تفکیک این دو توضیح داد: اگر علائم عصبی و نورولوژیک وجود داشته باشد و با بررسیهای تخصصی اثبات شود، اماس مطرح میشود. با این حال، برخی نشانهها مثل تاری دید میتواند هم در اماس دیده شود و هم در بیماریهای خودایمنی دیگر؛ بنابراین صرف یک علامت بهتنهایی کافی نیست و باید مجموعه علائم و ارزیابی پزشک ملاک باشد.
وی مهمترین علائم اماس را شامل تاری دید، اختلالات شنوایی، علائم مرتبط با درگیری رشتههای عصبی مانند بیحسی، گزگز و خوابرفتگی اندامها دانست و افزود: بخشی از این علائم میتواند در برخی بیماریهای روماتولوژیک هم دیده شود و همین همپوشانی، ضرورت مراجعه به متخصص و بررسی دقیق را بیشتر میکند.
این فوقتخصص روماتولوژی با اشاره به شیوع بالای بیماریهای روماتیسمی در استان، گفت: دردهای مفصلی علتهای متعددی دارد؛ ممکن است آرتروز باشد یا منشأ روماتیسمی داشته باشد. یکی از ویژگیهای کمککننده به افتراق این است که دردهای روماتیسمی معمولاً بعد از بیحرکتی تشدید میشوند و همراه با خشکی، سفتی و گاهی تورم مفصل هستند.
وی با رد این تصور که روماتیسم فقط بیماری سنین بالا است، بیان کرد: بسیاری از بیماریهای روماتیسمی در میانسالی و حتی جوانی شروع میشوند و آغاز آنها در سالمندی کمتر است. به گفته او، تشخیص دیرهنگام میتواند باعث مزمن شدن بیماری و بروز عوارض در سنین بالاتر شود.
صفیخانی درباره عوامل زمینهساز بیماریهای خودایمنی گفت: این بیماریها چندعاملی هستند؛ یعنی هم زمینه ژنتیکی و وراثت و هم عوامل محیطی در بروز آنها نقش دارد. او درباره اماس نیز به برخی عوامل محیطی اشاره کرد و افزود: چاقی افراطی در دوران کودکی، مصرف سیگار و دخانیات، کمبود ویتامین D و کمبود نور خورشید از عوامل مؤثر هستند. همچنین مسائل هورمونی مطرح است و این بیماری در بانوان بیشتر دیده میشود.
وی درباره نقش اقلیم و زیستبوم نیز اظهار کرد: مطالعات جهانی نشان دادهاند فاصله از خط استوا میتواند بر شیوع برخی بیماریها از جمله اماس اثر بگذارد. استان خراسان شمالی از نظر این شاخص در وضعیت متوسط قرار دارد و انتظار میرود شیوع نیز در محدوده متوسط باشد.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی در پایان تأکید کرد: داشتن استعداد ژنتیکی بهتنهایی به معنی ابتلا نیست. عوامل محیطی و سبک زندگی نقش تعیینکننده دارند. ممکن است دو نفر زمینه ژنتیکی مشابه داشته باشند اما یکی با تغذیه و سبک زندگی سالم بیمار نشود و دیگری به دلیل شرایط محیطی و رفتاری، دچار بیماری خودایمنی شود.
