بانگ خبر، روزنوشت/ نظام سلامت زمانی میتواند در بحرانها عملکرد موفقی داشته باشد که بر پایه برنامهریزی علمی، آمادگی مستمر و تصمیمگیری تخصصی اداره شود.
امروزه مدیریت علمی و مبتنی بر داده بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است. تابآوری نظام سلامت تنها یک مفهوم تخصصی نیست، بلکه یکی از الزامات اساسی امنیت و سلامت جوامع محسوب میشود. هرچه آمادگی زیرساختهای درمانی، نیروی انسانی و نظامهای پاسخ اضطراری بیشتر باشد، میزان آسیبپذیری جامعه در حوادث و بلایا کاهش خواهد یافت.
تجربه همهگیری کرونا نشان داد کشورهایی که از نظام مدیریت بحران منسجم، نظام اطلاعرسانی شفاف و هماهنگی بینبخشی برخوردار بودند، توانستند خدمات سلامت را با اختلال کمتری ارائه دهند و سریعتر شرایط را مدیریت کنند.
مدیریت علمی در بحران به معنای تصمیمگیری مبتنی بر شواهد، استفاده از ظرفیت دانشگاهها و مراکز علمی، تحلیل دقیق دادهها و اجرای برنامههای از پیش طراحیشده است. در شرایط بحران، تصمیمات هیجانی و غیرکارشناسی میتواند خسارات جبرانناپذیری به همراه داشته باشد.
توسعه سیاستگذاری مبتنی بر شواهد، یکی از الزامات مهم نظام سلامت تابآور است. استفاده از یافتههای علمی در برنامهریزیها، امکان پیشبینی بهتر تهدیدها و مدیریت مؤثرتر منابع را فراهم میکند و موجب افزایش سرعت و دقت پاسخ در شرایط اضطراری میشود.
بهرهگیری از سامانههای دادهمحور، فناوریهای هوشمند و ظرفیت هوش مصنوعی میتواند در پایش بحرانها، مدیریت منابع، تحلیل اطلاعات و تصمیمگیری سریع نقش مؤثری ایفا کند و کیفیت خدمات سلامت را ارتقا دهد.
تابآوری نظام سلامت بدون همراهی مردم محقق نمیشود. آموزش مهارتهای اولیه امدادی، ارتقای سواد سلامت و افزایش آمادگی خانوارها میتواند نقش مؤثری در کاهش آسیبها و مدیریت بهتر حوادث و بلایا داشته باشد.
توسعه زیرساختهای نظام سلامت، تقویت خدمات بهداشتی و درمانی، حمایت از نیروی انسانی و بهروزرسانی برنامههای مدیریت خطر بلایا باید به صورت مستمر در دستور کار نظام سلامت قرار گیرد تا بتوان در شرایط بحرانی پاسخگویی مؤثر و سریع داشت.
هفته سلامت فرصت مناسبی است تا اهمیت تابآوری نظام سلامت و نقش مدیریت علمی در حفظ جان مردم بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد، چرا که آینده نظام سلامت در گرو آمادگی امروز برای بحرانهای فرداست.
دکتر آسیه امین افشار
متخصص سلامت در بلایا و فوریتها و کارشناس هماهنگی پدافند غیرعامل دانشگاه علوم پزشکی زاهدان
