بانگ خبر، به نقل از روابط عمومی و امور بینالملل سازمان بهزیستی کشور، سید جواد حسینی در جلسه محلهمحوری در حوزه ورزش کارگری که با حضور هادی عسگری معاون امور فرهنگی و اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و حجت نظری رئیس فدراسیون ورزش کارگری امروز در سازمان بهزیستی کشور برگزار شد با تشریح ظرفیتهای مردمی و محلهمحور این سازمان، گفت: در حال حاضر ۲۵۰۰ مرکز مثبت زندگی در سازمان بهزیستی فعال هستند که تنها ساختار سازمانیافتهای به شمار میروند که بهصورت مستقیم در محلات حضور دارند. این مراکز با حمایت سازمان بهزیستی مأموریت دارند فعالیتهای اجتماعمحور را در سطح محلات ساماندهی و اجرا کنند.
وی افزود: علاوه بر این سازمان بهزیستی از ظرفیت گروههای اجتماعمحور نیز برخوردار است که از جمله آنها میتوان به گروههای CBR یا توانبخشی مبتنی بر جامعه، همیاران سلامت روان، گروههای خرد مالی و تیمهای محب اشاره کرد. در مجموع بیش از ۱۱ هزار گروه اجتماعمحور در کشور فعال هستند که تاکنون بیش از ۱۲۰ هزار نفر را آموزش داده و توانمند کردهاند.
حسینی با اشاره به رویکرد محلهمحوری که مورد تأکید رئیسجمهور و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است، اظهار کرد: اینکه دولت خدمات خود را به محلات ببرد اقدام ارزشمندی است اما اگر دولت بهتنهایی قادر به حل مسائل محلات بود اساساً نیازی به شکلگیری فعالیتهای اجتماعمحور وجود نداشت همچنین ایجاد ساختارهای شورایی و جلب مشارکت مردم در تصمیمگیریها نیز اقدامی مثبت است اما این رویکرد به تنهایی محلهمحوری محسوب نمیشود.
محله محوری یعنی حل مسائل توسط خود مردم
رئیس سازمان بهزیستی کشور ادامه داد: محلهمحوری در معنای واقعی خود، رویکرد سومی است که امروز در دنیا مورد توجه قرار گرفته است در این رویکرد تلاش میشود ظرفیتهای نهفته محله شناسایی و فعال شود، اولویتها مشخص شوند، نیروهای محلی آموزش ببینند و بسیج شوند تا خود مردم برای حل مسائل محله اقدام کنند نتیجه چنین فرآیندی، افزایش ادغام اجتماعی و تولید سرمایه اجتماعی خواهد بود و دولت نیز در جایگاه حامی و پشتیبان در کنار مردم قرار میگیرد.
حسینی تصریح کرد: اگر بتوانیم چنین مدلی را در محلات شکل دهیم به معنای واقعی کلمه به محلهمحوری دست یافتهایم هرچند نمونههایی از این رویکرد در قالب فعالیتهای گروههای CBR یا گروههای خرد مالی وجود داشته اما این نگاه تاکنون به شکل فراگیر مورد توجه قرار نگرفته است.
وی افزود: بر همین اساس به این جمعبندی رسیدیم که برای ساماندهی، یکپارچهسازی و گسترش فعالیتهای اجتماعمحور به مکانهای محلی نیاز داریم و طرح سلام محله را طراحی کردیم تا ابتدا فضایی برای رفتوآمد، تعامل و شکلگیری فعالیتهای اجتماعی در محلات ایجاد شود.
رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: در نخستین گام با وزارت آموزش و پرورش تفاهمنامهای منعقد شد تا مدارس در ساعات بعدازظهر در اختیار فعالیتهای اجتماعمحور قرار گیرند اگرچه به دلیل برخی مشکلات اجرایی، امکان بهرهگیری کامل از ظرفیت مدارس فراهم نشد اما در حال حاضر ۴۰۰ مدرسه در قالب این طرح همکاری میکنند.
وی ادامه داد: پس از آن تصمیم گرفتیم از ظرفیت ۲۵۰۰ مرکز مثبت زندگی استفاده کنیم این مراکز به محور اجرای طرح تبدیل شدند تا در صورت برخورداری از فضای مناسب، خود میزبان فعالیتها باشند و در غیر این صورت از ظرفیت مساجد، مدارس، سراهای محله و سایر فضاهای عمومی بهره بگیرند.
حسینی با اشاره به توسعه زیرساختهای طرح سلام محله اظهار کرد: تاکنون ۲۷۵۰ مکان برای اجرای این طرح شناسایی شده است که شامل ۱۵۶۳ مرکز مثبت زندگی، ۴۹۱ مسجد، ۲۳۷ مدرسه، ۶۰ فرهنگسرا و ۲۹۷ فضای دیگر میشود.
ساماندهی ۳۷۰ هزار نفر برای فعالیتهای محلهمحور
وی افزود: در قالب این طرح، ۳۷۰ هزار نفر در سراسر کشور برای مشارکت در فعالیتهای اجتماعمحور اعلام آمادگی کردهاند. همچنین در جریان جنگ ۴۰ روزه اخیر، بیش از ۳۰ هزار نفر بهصورت عملیاتی وارد میدان شدند و تنها در سطح داوطلبی باقی نماندند بلکه با تشکیل ۳ هزار گروه مردمی مسئولیت اجرای فعالیتها را برعهده گرفتند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر نقش تسهیلگران محلی گفت: معتقدیم محور اصلی این فعالیتها باید تسهیلگران حرفهای باشند یعنی افرادی که در همان محله زندگی میکنند، آموزشهای لازم در حوزه محلهمحوری، ارتباط با مردم، تشکیل گروههای مردمی و هدایت و رشد آنها را فراگرفتهاند.
وی افزود: سه هزار تسهیلگر آموزشدیده اکنون آمادهترین نیروهایی هستند که میتوانند با مردم ارتباط برقرار کنند، ظرفیتهای نهفته محله را فعال سازند، دولت را در جایگاه پشتیبان قرار دهند و مدیریت مراکز سلام محله را برعهده بگیرند.
حسینی ادامه داد: یکی از برنامههای مهم ما ایجاد مراکز مهر و گفتوگو برای سالمندان در محلات است بر اساس پیمایشهای انجامشده حدود ۶۰ درصد سالمندان اعلام کردهاند که بزرگترین مشکل آنان تنهایی است این مراکز میتوانند به پاتوقی برای سالمندان تبدیل شوند تا در فضایی دوستانه از آموزشهای مرتبط با خواب، تغذیه، ورزش، استراحت و سایر موضوعات مورد نیاز بهرهمند شوند.
وی با اشاره به سایر برنامههای در دست اجرا گفت: ایجاد حساب امید محله با همکاری بانک رفاه کارگران، تشکیل تعاونیهای محلهمحور، راهاندازی باشگاههای کارآفرینی برای نوجوانان و جوانان با همکاری مؤسسه کار و تأمین اجتماعی، اجرای برنامههای غربالگری بینایی سالمندان با مشارکت انجمن اپتومتری و همچنین غربالگری سلامت جسمانی زنان از جمله برنامههایی است که در قالب سلام محله دنبال میشود.
رئیس سازمان بهزیستی کشور خاطرنشان کرد: همچنین تلاش داریم آیینهای محلی، فعالیتهای فرهنگی، هنری و ورزشی را در محلات احیا کنیم چراکه معتقدیم امروز با پدیده انهدام محله مواجه هستیم.
محله و خانواده باید احیا شوند
وی افزود: اگر بخواهیم دو نهاد سنتی و اثرگذار در حیات اجتماعی را نام ببریم بدون تردید خانواده و محله هستند. خانواده همچنان چارچوب خود را حفظ کرده اما دستخوش تغییرات شده است در حالی که محله نهتنها کارکردهای خود را از دست داده بلکه حتی چارچوب سنتی آن نیز تا حد زیادی از بین رفته است.
حسینی تصریح کرد: خانواده و محله دو ستون اصلی انسجام اجتماعی و بازآفرینی جامعه هستند و احیای آنها ضرورتی اجتنابناپذیر است بسیاری از کشورهای جهان نیز امروز به سمت تقویت این دو نهاد اجتماعی حرکت کردهاند.
وی ورزش را سادهترین، جذابترین و مؤثرترین راه ورود به محله دانست و گفت: هیچ عاملی به اندازه ورزش نمیتواند مردم را در کنار یکدیگر جمع کند به همین دلیل ورزش در طرح محلهمحوری جایگاهی کلیدی و راهبردی دارد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور افزود: ورزش همگانی علاوه بر هویتبخشی به محلات و افزایش تعاملات اجتماعی به ارتقای سلامت جسمی و روانی و تقویت سرمایه اجتماعی نیز کمک میکند.
حسینی در پایان با اشاره به سه مسئله مهم جامعه امروز ایران گفت: اضطراب و افسردگی فراگیر، کسالت اجتماعی فراگیر و تضادهای اجتماعی فراگیر سه چالشی هستند که جامعه با آن مواجه است و محلهگرایی با محوریت ورزش میتواند در کاهش هر سه مسئله نقش مؤثری ایفا کند هم در ارتقای سلامت روان، هم در بهبود سلامت جسم و هم در افزایش همبستگی اجتماعی.
