بانگ خبر، به نقل از وبدا، پیشرفتهای ارزشمند فناورانه در عرصه دانش پزشکی و بهرهگیری روزافزون مراکز علمی و درمانی پیشرفته جهان از قابلیتهای هوش مصنوعی، قابل تقدیر است، با این وجود این فناوری، هرگز و تحت هیچ شرایطی نمیتواند جایگزین قضاوت بالینی، تجربه، تعهد و مسوولیتپذیری پزشک شود.
باید دانست که پزشکی صرفاً یک دانش آزمایشگاهی و آماری نیست و همچنین بیماری پدیدهای صرفاً در قالب اعداد، تصاویر و دادههای خام خلاصه نمیشود؛ بلکه تجربهای انسانی، پیچیده و چندوجهی است که درک صحیح آن نیازمند معاینه بالینی دقیق، توجه به سوابق و شرایط فردی بیمار و در نهایت تصمیمگیری مسوولانه بر اساس مجموع این مؤلفههاست؛ ویژگیهایی که در قالب هیچ الگوریتمی نمیگنجد و صرفاً از عهده یک پزشک متعهد و آگاه برمیآید.
متأسفانه در برخی موارد شاهد آن هستیم که برخی افراد، بدون هیچگونه مشورت با پزشک متخصص و صرفاً بر اساس پاسخهای عمومی و غیرتخصصی تولیدشده توسط هوش مصنوعی، نسبت به مصرف دارو، تغییر دوز دارویی یا حتی تصمیمگیری در خصوص روند درمان خود اقدام میکنند؛ حال آنکه این اقدامات میتواند عواقب بسیار خطرناک و حتی جبرانناپذیری را برای سلامت آنان به همراه داشته باشد.
پاسخهای هوش مصنوعی جنبه عمومی و غیرتخصصی دارد و ویژگیهای منحصربهفرد هر بیمار را در نظر نمیگیرد، هر یک از بیماران از نظر سن، جنسیت، وضعیت فیزیولوژیک، سوابق بیماری، حساسیتهای دارویی، تداخلات دارویی و شرایط زمینهای، وضعیتی کاملاً متمایز و مختص به خود دارند و در همین راستا، نسخهای که برای یک فرد ممکن است مفید و مؤثر باشد، میتواند برای فردی دیگر بسیار آسیبزا و مخاطرهآمیز باشد.
اصل نخست طبابت؛ ایمنی بیمار
اصل نخست در علم پزشکی، ایمنی و سلامت بیمار است، نظام سلامت مبتنی بر مسئولیتپذیری، اخلاق حرفهای و پاسخگویی است و در این میان، پزشک بهعنوان تصمیمگیرنده نهایی، پاسخگوی عواقب بالینی اقدامات درمانی است؛ در حالی که هوش مصنوعی نه بر مبنای قوانین و اصول اخلاق حرفهای مسئولیت پذیر است و نه میتواند ابعاد پیچیده و ناملموس شرایط انسانی و بالینی را درک و تحلیل کند.
دکتر امین نیاکان، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز